Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2025

Αλέξανδρος Διάκος: Ο πρώτος νεκρός αξιωματικός του 1940



Αλέξανδρος Διάκος: Ο πρώτος νεκρός αξιωματικός του 1940
    Από το 1929 που αναγκάστηκε να φύγει από την Ρόδο έχοντας ζήσει το κλίμα τρομοκρατίας και καταπίεσης των Ιταλών σε βάρος του ελληνικού πληθυσμού της Δωδεκανήσου περίμενε αυτή την μάχη ο υπολοχαγός Αλέξανδρος Διάκος, ο πρώτος νεκρός αξιωματικός του ελληνοϊταλικού πολέμου.
    Στη Τσούκα της Πίνδου με το μάλινχερ ενός σκοτωμένου φαντάρου στο χέρι και με την κραυγή «Εμπρός παιδιά! Για μια μεγάλη Ελλάδα ! Για μιαν ελεύθερη Δωδεκάνησο !», οδήγησε τους άνδρες του λόχου του στην ανακατάληψη του υψώματος που υπεράσπιζαν υπέρτερες και καλύτερα εξοπλισμένες ιταλικές δυνάμεις.
    Αυτές ήταν και οι τελευταίες του λέξεις αφού δευτερόλεπτα μετά δέχτηκε τα πυρά του ιταλικού πολυβόλου και βρέθηκε νεκρός. Λίγα χρόνια νωρίτερα ήταν αυτός που μαζί με άλλους μαθητές του ιστορικού Βενετοκλείου γυμνασίου της Ρόδου είχε κατεβάσει από τον ιστό την ιταλική σημαία που επίτηδες οι Ιταλοί κατακτητές είχαν επιβάλλει να βρίσκεται στο σχολείο που αποτέλεσε φάρο του Ελληνισμού εκείνα τα δύσκολα χρόνια.
    Ο Αλέξανδρος Διάκος ήταν πρώτος Έλληνας αξιωματικός που έπεσε μαχόμενος στο ελληνοαλβανικό μέτωπο και συγκεκριμένα στις 1 Νοεμβρίου 1940 στην Πίνδο, στην τοποθεσία Τσούκα.Είχε γεννηθεί στην Χάλκη το 1911, η οποία ένα χρόνο μετά πέρασε υπό ιταλική κατοχή, όπως όλα τα Δωδεκάνησα. Το 1929 φεύγει στην Αθήνα και σπούδασε στην Σχολή Ευελπίδων μέχρι το 1934 που αποφοίτησε και εντάχτηκε στον ελληνικό στρατό. Σύμφωνα με την αναφορά του Ταγματάρχη Καραβία, ο λόχος δέχτηκε επίθεση από πολλαπλάσιες ιταλικές δυνάμεις Αλπινιστών.
    Ο Διάκος στεκόταν όρθιος κραυγάζοντας και δίνοντας εντολές για να εμψυχώσει τους στρατιώτες του, κατάφερε να ανασυντάξει τον λόχο του και να αντεπιτεθεί στους Ιταλούς κάνοντας έφοδο, για την ανακατάληψη του υψώματος. Μπαίνοντας πρώτος στην μάχη, ριπή πολυβόλου τον φόνευσε. Στο σημείο που έγινε η μάχη έχει στηθεί ανδριάντας του, ενώ ο Ελληνικός στρατός έχει δώσει το όνομα του σε στρατόπεδο. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά του ταγματάρχη Καραβία που στάλθηκε στον συνταγματάρχη Δαβάκη διοικητή του Αποσπάσματος Πίνδου, και η οποία αναφέρει τα εξής: «Πολλαπλάσιαι ιταλικαί δυνάμεις αντεπετέθησαν κατά των οπλιτών του λόχου. Με αδάμαστον αποφασιστικότητα και ακλόνητον θάρρος ο υπολοχαγός Διάκος Αλ. κατόρθωσε ν' ανασυντάξη εκ τρίτου τον λόχον, να τον εμψυχώση και να τον ρίψη μετά νέας ορμής εναντίον των λυσσωδώς αμυνομένων Ιταλών. Καθ' ον δε χρόνον διά τετάρτην φοράν ο δοκιμασθείς λόχος εκαλείτο με την λόγχην εφ' όπλου ν' αντιμετωπίση νέαν, θραυσθείσαν και αυτήν, αντεπίθεσιν του εχθρού διά της τελικής εφόδου του, ο δε ηρωικός διοικητής του λόχου αυτού, τεθείς επί κεφαλής, εκραύγαζε με φωνήν Άρεως: «Εμπρός, παιδιά, για μια μεγάλη Ελλάδα και μίαν ελεύθερη Δωδεκάνησο», ριπή πολυβόλου τον εφόνευσε».
    Η κήρυξη του πολέμου βρήκε τον Αλέξανδρο Διάκο στο βαθμό του υπολοχαγού, να υπηρετεί στην Πίνδο. Ο ίδιος ζήτησε να μεταβεί στην πρώτη γραμμή και ορίστηκε διοικητής του 2ου λόχου του 4ου Συντάγματος Πεζικού. Πάνω όμως στην αιματοποτισμένη ράχη της Τσούκας, αναφέρει ο πολεμικός ανταποκριτής Κώστας Τριανταφυλλίδης «ο εχθρός είχε ιδεί, για πρώτη φορά από τη μέρα της εισβολής, να ξεσπάει έτσι εναντίον του η πολεμική μανία της οργισμένης Ελλάδος. Και θορυβημένος από την ξαφνική αγριότητα του χτυπήματος, από την ορμή και το πείσμα του Διάκου και των φαντάρων του, βέβαιος πως πίσω από τη δράκα αυτή των παλικαριών έπρεπε να υπάρχουν στη Ζούζουλη μεγάλες ελληνικές δυνάμεις έτοιμες να συνεχίσουνε την επίθεση, ο Τζιρόττι χαλάρωνε για τρεις ολόκληρες ώρες την πίεσή του στο Ρωμιό, έστρεφε τα πυρά των πυροβόλων και των όλμων του προς τη Τσούκα, έστελνε ενισχύσεις εκεί, έχανε πολύτιμο χρόνο.»
    Τρεις μέρες αργότερα, όταν αποκρούστηκε η επίθεση των Ιταλών, κάποιο ελληνικό τμήμα, περαστικό από τη Τσούκα, βρήκε το κορμί του Αλέξανδρου Διάκου πάνω σ' ένα στρώμα από κλαδιά και φύλλα. Τα κουμπιά της στολής του έλειπαν. «Να ήταν, τάχα, ένα βάρβαρο και ιερόσυλο πάθος που είχε σπρώξει τους Αλπίνι ν΄ απλώσουνε βέβηλο χέρι πάνω στο σκοτωμένο παλικάρι, ή, μήπως, η επιθυμία να πάρουν ευλαβικά κάποιο ενθύμιο από το άγιο λείψανο ενός αληθινού ήρωα;» αναρωτιέται ο Κώστας Τριανταφυλλίδης.
    Μετά από χρόνια τα οστά του Αλέξανδρου Διάκου μεταφέρθηκαν στην γενέτειρα του, στο νησί της Χάλκης ενώ ο ανδριάντας του δεσπόζει σε κεντρικό σημείο στην πόλη της Ρόδου για να θυμίζει την θυσία του στις νεότερες γενιές.
Τo Σύνταγμα Εθελοντών Δωδεκανησίων
    Με το ίδιο πάθος σαν αυτό του Αλέξανδρου Διάκου έσπευσαν αμέσως από την πρώτη μέρα του πολέμου να καταταγούν οι Δωδεκανήσιοι που βρισκόταν στην Αθήνα και στον Πειραιά. Εκατοντάδες από αυτούς κάθε ηλικίας και από όλα τα νησιά της Δωδεκανήσου ζήτησαν να βρεθούν στην πρώτη γραμμή του μετώπου θεωρώντας ότι αυτός ο πόλεμος θα οδηγούσε στην απελευθέρωση των νησιών οι κάτοικοι των οποίων υπέφεραν τα πάνδεινα από την Ιταλική κατοχή. Οι Δωδεκανήσιοι αυτοί συγκρότησαν το Σύνταγμα Εθελοντών Δωδεκανησίων που ύστερα από εκπαίδευση στου Γουδή βρέθηκε στην Μακεδονία για να υπερασπιστούν τα πάτρια εδάφη. Με την εισβολή των Γερμανών και την κατάληψη της Ελλάδας το Σύνταγμα Εθελοντών Δωδεκανησίων διαλύθηκε ενώ οι περισσότεροι εκ των συμμετεχόντων μπήκαν στην «μαύρη λίστα» των Ιταλών και κατάφεραν να επιστρέψουν στα νησιά μετά την Ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου.

ΕΤΕΡΟΧΡΟΝΙΣΜΕΝΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ( 1 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ )

ΕΤΕΡΟΧΡΟΝΙΣΜΕΝΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ( 1 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ ) 
451: Ολοκληρώνεται η Δ' Οικουμενική Σύνοδος της Χαλκηδόνας. Καθόρισε το ορθόδοξο δόγμα σχετικά με τις δύο φύσεις του Χριστού και καταδίκασε τον Μονοφυσιτισμό.
996 - Ο αυτοκράτορας Όθων Γ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας εκδίδει μία πράξη προς τον επίσκοπο του Φράιζινγκ, η οποία είναι το παλαιότερο γνωστό έγγραφο όπου χρησιμοποιείται το όνομα Ostarrîchi (Αυστρία).
1214 - Οι Σελτζούκοι Τούρκοι καταλαμβάνουν την Σινώπη.
1512 - Εκτίθεται για πρώτη φορά στο κοινό το εσωτερικό του τρούλου της Καπέλα Σιστίνα, που έχει φιλοτεχνηθεί από τον Μιχαήλ Άγγελο.
1520 - Ο Φερδινάνδος Μαγγελάνος διέρχεται για πρώτη φορά από το πέρασμα που συνδέει τον Ειρηνικό Ωκεανό με τον Ατλαντικό, στη Ν. Αμερική, που θα ονομαστεί αργότερα Πορθμός του Μαγγελάνου.
1530 - Από πλημμύρες στην Ολλανδία, χάνουν τη ζωή τους περίπου 400 χιλιάδες άτομα.
1604 - Πρεμιέρα του έργου «Οθέλλος» του Σαίξπηρ στο Χουάιτχωλ Πάλας του Λονδίνου.
1611 - Πρεμιέρα της ρομαντικής κωμωδίας του Σαίξπηρ "Η Τρικυμία" στο Χουάιτχωλ Πάλας του Λονδίνου.
1628 - Άλωση της Λα Ροσέλ από το Ρισελιέ.
1755 - Ισχυρότατος σεισμός μεγέθους 8,7 βαθμών Ρίχτερ ισοπεδώνει τη Λισαβόνα, με απολογισμό 60.000-90.000 νεκρούς (ο σεισμός συνοδεύτηκε από τσουνάμι).
1762: Γεννήθηκε ο  Σπένσερ Πέρσιβαλ, βρετανός πολιτικός, ο  μοναδικός πρωθυπουργός που δολοφονήθηκε εν ώρα υπηρεσίας. (Θαν. 11/5/1812)
1800 - Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζον Άνταμς και η σύζυγός του Αμπιγκέιλ γίνονται οι πρώτοι ένοικοι του Λευκού Οίκου.
1800 - Οι αντιπρόσωποι της Γερουσίας των Νησιών του Ιονίου, Αντώνιος-Μαρία Καποδίστριας και Νικόλαος Σίγουρος, γίνονται δεκτοί στη Κωνσταντινούπολη και παραλαμβάνουν από το Μέγα Βεζίρη το Σύνταγμα, το οποίο αναγνώρισε την αυτονομία της Επτανήσου. Τη σημαία του νέου κράτους ευλογεί ο Οικουμενικός Πατριάρχης.
1805 - Ο Ναπολέων Βοναπάρτης εισβάλλει στην Αυστρία .
1824 - Ελληνική Επανάσταση του 1821: Ο Ανδρέας Μιαούλης καταδιώκοντας τον Τουρκοαιγυπτιακό στόλο του Χοσρέφ Πασά, υπό τον Ναύαρχο Ιμπραήμ, τον συναντά έξω από το Ηράκλειο Κρήτης. Στην ναυμαχία που ακολούθησε ο Μιαούλης ηγούμενος 45 μικρών ελληνικών σκαφών κυρίευσε 7 φορτηγά που ήταν φορτωμένα με στρατεύματα και αποσκευές. Ο εχθρικός στόλος, με σοβαρές απώλειες, καταδιώχθηκε μέχρι την Κάρπαθο.
1825 - Ελληνική Επανάσταση του 1821: Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης συγκρούεται με το Ντελήμπαση κοντά στις Λάσπες Αιτωλοακαρνανίας. Κατά την νικηφόρα αυτή μάχη οι Έλληνες εξόντωσαν 60 πεζούς και ιππείς του εχθρού και κυρίευσαν πολλά λάφυρα και 500.000 γρόσια της χρηματαποστολής τους. Οι ελληνικές απώλειες ήταν 2 νεκροί και 2 τραυματίες.
1834 - Γίνεται η πρώτη γραπτή αναφορά στο πόκερ, που περιγράφεται ως παιχνίδι και παίζεται στα ποταμόπλοια του Μισισιπή για να περάσει η ώρα.
1854 - Ελλάδα: Ο Βασιλεύς Όθων εκδίδει διάταγμα δημιουργίας Λόχου Πυροσβεστών που απαρτίζεται από 96 άνδρες (3 Αξιωματικούς, 1 ανθυπασπιστή, 14 υπαξιωματικούς και 78 πυροσβέστες). Ο Λόχος Πυροσβεστών εγκαταστάθηκε σε κτίριο του περιβόλου της Παλαιάς Βουλής όπου σήμερα είναι το κτίριο του ΟΤΕ επί της Σταδίου. Η δημιουργία του λόχου προκλήθηκε μετά την αποτέφρωση του Εθνικού Τυπογραφείου στις 25 Αυγούστου και κατόπιν εισήγησης του τότε υπουργού Στρατιωτικών Δ. Καλλέργη.
1859 - Στο ακρωτήριο Λουκάουτ, στη Βόρεια Καρολίνα , τίθεται σε λειτουργία ο πρώτος φάρος. Ήταν κατηγορία Α' τάξης με φακό Fresnel και με εμβέλεια περίπου 19 μίλια (30 χιλιόμετρα), με καλή ορατότητα.
1863: Γεννήθηκε ο  Τζορτζ Πάρκερ, αμερικανός εφευρέτης, βιομήχανος και ιδρυτής της φερεπώνυμης εταιρίας στυλό. (Θαν. 19/7/1937)
1884 - Υιοθετείται σε όλο τον κόσμο ο Μέσος Χρόνος Γκρίνουιτς (Γκρίνουιτς Μιντλ Τάιμ) (GMT) στη διάρκεια του Διεθνούς Συνεδρίου για τους Μεσημβρινούς στην Ουάσιγκτον.
1889 - Γεννήθηκε ο  Φίλιπ Νόελ-Μπέικερ, Άγγλος πολιτικός και ακτιβιστής
1894 - Ανακοινώνεται το εμβόλιο της διφθερίτιδας από το Γάλλο Ντ. Ρου.
1894 - Πέθανε ο Αλέξανδρος Γ', τσάρος της Ρωσίας Ο Νικόλαος Β΄ αναλαμβάνει Τσάρος της Ρωσίας.
1896 - Δημοσιεύεται η πρώτη φωτογραφία γυμνόστηθων γυναικών (Ζουλού) στο περιοδικό National Geographic.
1897 - Αποφασίζεται από ομάδα φοιτητών στο Τορίνο η ίδρυση της Γιουβέντους.
1903: Η Ορέστεια του Αισχύλου ανεβαίνει στο Βασιλικό Θέατρο Αθηνών για πρώτη φορά στη Δημοτική. Το γεγονός προκαλεί συμπλοκές, με αποτέλεσμα να υπάρξουν και τρία θύματα. (Ορεστειακά)
1911 - Πέθανε ο Κωνσταντίνος Χρηστομάνος, Έλληνας συγγραφέας και σκηνοθέτης
1912 - Α' Βαλκανικός πόλεμος: Η Ελλάδα καταλαμβάνει τη Σαμοθράκη.
1913 - Υπογράφεται το κείμενο της Συμφωνίας Ειρήνης μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.
1920 - Ελλάδα: Θρίαμβος των ενωμένων αντιβενιζελικών κομμάτων στις ελληνικές εκλογές. Ο Βενιζέλος δεν εκλέγεται ούτε ο ίδιος βουλευτής και αναχωρεί για το εξωτερικό.
1922 - Καταργείται η Οθωμανική Αυτοκρατορία. Παραιτείται από τα θρόνο ο τελευταίος Σουλτάνος, Μωάμεθ ΣΤ΄.
1936 - Ο Ιταλός πρωθυπουργός Μπενίτο Μουσολίνι ανακοινώνει το όνομα "Άξονας Βερολίνου-Ρώμης", για τη συμμαχία ανάμεσα στους Γερμανούς Ναζί και τους Ιταλούς Φασίστες.
1937 - Ιδρύεται ο ΟΕΔΒ (Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων).
1939 - Ένα κουνέλι είναι το πρώτο ζώο, που συλλαμβάνεται με τεχνητή γονιμοποίηση στις ΗΠΑ.
1939 - Η γερμανική αεροπορία παρουσιάζει το πρώτο αεριωθούμενο τζετ, το Χένκελ 178.
1940 - Ελληνοϊταλικός πόλεμος του 1940: Ο Υπλγός Αλέξανδρος Διάκος, επιτιθέμενος με τον Λόχο του στην Τσούκα Πίνδου, πέφτει ηρωικά μαχόμενος. Ο Υπολοχαγός Αλέξανδρος Διάκος ήταν πρώτος Έλληνας αξιωματικός του Στρατού Ξηράς που έπεσε μαχόμενος στο Ελληνοαλβανικό μέτωπο, και συγκεκριμένα έπεσε στα χέρια του στρατιώτη Μιχάλη Μαλαμά που καταγόταν από τη Σαμαρίνα στις 1 Νοεμβρίου 1940 στην Πίνδο στην τοποθεσία Τσούκα. Η προτομή του αξιωματικού βρίσκεται στην είσοδο της Σαμαρίνα και κάθε χρόνο στις 28 Οκτωβρίου κατατίθεται στεφάνι για την μνήμη του.
1943: Γεννήθηκε ο  Σαλβατόρε Ανταμό, ιταλοβέλγος τραγουδιστής.
1945 - Ορκίζεται κυβέρνηση στην Ελλάδα, με πρωθυπουργό τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο.
1946 - Ο πρώτος αγώνας του ΝΒΑ γίνεται στο Τορόντο ανάμεσα στους Νιου Γιορκ Νικς και στους Τορόντο Χάσκις (68-66) μπροστά σε 7.090 θεατές.
1950 - Παραιτείται η κυβέρνηση Σοφοκλή Βενιζέλου, εξαιτίας οικονομικού σκανδάλου (κατάχρηση 7,5 δισ. δρχ στον ΟΛΠ).
1952 - Εκδίδεται η εφημερίδα «Απογευματινή».
1952 - Έκρηξη της πρώτης βόμβας υδρογόνου από τις ΗΠΑ σε ατόλη των νήσων Μάρσαλ (πρόκειται για τη βόμβα με το όνομα «Μάικ»).
1955 - Αεροσκάφος DC6B συντρίβεται στις ΗΠΑ, έπειτα από έκρηξη ωρολογιακής βόμβας κοντά στο Λόνγκμοντ του Κολοράντο, με 44 νεκρούς.
1962 - Η ΕΣΣΔ εκτοξεύει πύραυλο στον Άρη.                                       
1962: Η Ελλάδα υποβάλλει αίτηση για να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Κοινή Αγορά.
1963 - Εγκαινιάζεται στο Πουέρτο Ρίκο το Αστεροσκοπείο του Αρεσίμπο, με το μεγαλύτερο ραδιοτηλεσκόπιο που έχει κατασκευαστεί ποτέ.
1963 - Πέθανε η Έλσα Μάξγουελ, Αμερικανίδα δημοσιογράφος
1963 - Στο Νότιο Βιετνάμ, μετά από πραξικόπημα, που διαρκεί δυο ημέρες, η κυβέρνηση του Νγκο Ντιν Ντίεμ καταρρέει και ο ίδιος εκτελείται. Η νέα κυβέρνηση αναγνωρίζεται αμέσως από ΗΠΑ και Βρετανία.
1968: Πέθανε ο Γεώργιος Παπανδρέου, ο επονομαζόμενος και «Γέρος της Δημοκρατίας», πολιτικός που διετέλεσε και πρωθυπουργός. (Γεν. 18/2/1888)
1974: Ο προϊστάμενος της εισαγγελίας Εφετών Αθηνών ασκεί ποινική δίωξη εναντίον του Γεώργιου Παπαδόπουλου, του Στυλιανού Παττακού, του Νικόλαου Μακαρέζου και 62 ακόμη πραξικοπηματιών για εσχάτη προδοσία.
1977 - Ανακαλύπτεται ο Χείρων, ο μεγαλύτερος από τους τρεις δορυφόρους του Πλούτωνα.
1987 - Πέθανε η Βάσω Δεβετζή, Ελληνίδα πιανίστρια
1990 - Εγκαινιάζεται η τηλεοπτική σύνδεση Ελλάδας-Κύπρου (ΡΙΚ).
1993 - Αρχίζει να ισχύει η συνθήκη του Μάαστριχτ. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα μετονομάζεται σε ΕΕ (Ευρωπαϊκή Ένωση). Τα κράτη - μέλη που την αποτελούν ανέρχονται στα 12.
2001 - Με απόφαση του ΓΕΣ ο μπερές επιστρέφει στο Στρατό Ξηράς, από το Μάιο του 2002 (θα αντικαταστήσει, έπειτα από 24 χρόνια το δίκοχο). Ο νέος μπερές έχει μπλε σκούρο χρώμα.
2003 - Ο Ζαν Κλοντ Τρισέ από τη Γαλλία αναλαμβάνει Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
2008 - Πέθανε η Ίμα Σουμάκ, Περουβιανή υψίφωνος